కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ (KCR)

గ్రేటర్ హైదరాబాద్, గ్రేటర్ హైదరాబాద్, హైదరాబాద్

నా ప్రయాణం

జననం

17 ఫిబ్రవరి 1954

చింతమడక

పార్టీ

భారత రాష్ట్ర సమితి

నాయకులు

పదవులు

ఎమ్మెల్యే, మంత్రి, ఉపసభాపతి, ముఖ్యమంత్రి

1985–2023

కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ (కేసీఆర్) గారు 17 ఫిబ్రవరి 1954న చింతమడకలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి రాఘవ రావు, తల్లి వెంకటమ్మ. స్వగ్రామం, ప్రాంతం పట్ల ఉన్న అనుబంధం ఆయనలో ప్రజల కష్టాలను దగ్గరగా చూడాలనే మనసును పెంచింది. అదే భావన ఆయన ప్రజాజీవితానికి దిశగా మారింది. హైదరాబాద్‌లోని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు సాహిత్యంలో ఎంఏ పూర్తి చేశారు. తెలుగు భాష, సంస్కృతి, ప్రాంతీయ గుర్తింపు వంటి అంశాలపై ఆసక్తి ఆయన ఆలోచనలను బలపరిచాయి. యూత్ కాంగ్రెస్‌తో రాజకీయ ప్రయాణం మొదలై, తర్వాత 1983లో సిద్ధిపేట నుంచి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓటమి పాలైనా, ప్రజల మధ్య ఉండాలనే పట్టుదల తగ్గలేదు. 1983లో తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరి 1985 నుంచి 1999 వరకు సిద్ధిపేట నుంచి వరుసగా ఎమ్మెల్యేగా గెలిచారు. 2001లో ఉపసభాపతి పదవికి రాజీనామా చేసి, అదే రోజు హైదరాబాద్‌లోని జలదృశ్యంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (ఇప్పటి భారత రాష్ట్ర సమితి)ను స్థాపించి తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన లక్ష్యాన్ని ప్రజల ముందుకు తీసుకెళ్లారు.

రాజకీయ ప్రయాణం

ఆయన రాజకీయ ప్రారంభం యూత్ కాంగ్రెస్‌తో జరిగింది. 1977 లోక్‌సభ ఎన్నికల తర్వాత కూడా ఇందిరా గాంధీకి మద్దతుగా నిలబడ్డారని పేర్కొనబడింది. 1983 శాసనసభ ఎన్నికల్లో సిద్ధిపేట నుంచి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి 877 ఓట్ల తేడాతో ఓడినా, ప్రజల మధ్య పని చేయాలనే ఉద్దేశం మరింత బలపడింది.

1983లో తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరి, 1985 నుంచి 1999 వరకు సిద్ధిపేట నుంచి నాలుగు సార్లు వరుసగా ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు. 1987–1989 మధ్య కరువు–సహాయ మంత్రి బాధ్యతలు నిర్వహించారు. 1990లో మెదక్, నిజామాబాద్, ఆదిలాబాద్ జిల్లాలకు పార్టీ కన్వీనర్‌గా నియమితులయ్యారు. 1996–2000 మధ్య రవాణా మంత్రిగా పనిచేశారు. అనంతరం 1999–2001లో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఉపసభాపతిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు.

2001 ఏప్రిల్ 27న ఉపసభాపతి పదవితో పాటు తెలుగుదేశం పార్టీకి రాజీనామా చేసి, తెలంగాణ ప్రాంతం వివక్షకు గురవుతోందని పేర్కొంటూ ప్రత్యేక రాష్ట్రం అవసరమని స్పష్టం చేశారు. అదే రోజు హైదరాబాద్‌లోని జలదృశ్యంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (టీఆర్ఎస్)ను స్థాపించారు. 2004లో టీఆర్ఎస్ అభ్యర్థిగా సిద్ధిపేట నుంచి గెలిచి, కరీంనగర్ లోక్‌సభ ఉపఎన్నికలోనూ విజయం సాధించారు. టీఆర్ఎస్–కాంగ్రెస్ పొత్తులో భాగంగా 2004లో ఎంపీగా ఎన్నికై, 27 నవంబర్ 2004 నుంచి 24 ఆగస్టు 2006 వరకు కేంద్ర కార్మిక & ఉపాధి శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. 2006లో తెలంగాణకు మద్దతు లేదని పేర్కొంటూ యూపీఏ నుంచి బయటకు వచ్చి ఎంపీ పదవికి రాజీనామా చేశారు.

తెలంగాణ కోసం పోరాటం, నాయకత్వం

2009లో మహబూబ్‌నగర్ లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో గెలిచారు. అదే ఏడాది నవంబర్‌లో తెలంగాణ బిల్లు పార్లమెంట్‌లో ప్రవేశపెట్టాలని డిమాండ్ చేస్తూ నిరాహార దీక్ష ప్రారంభించారు. 11 రోజుల తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియను ప్రారంభించిందని పేర్కొనబడింది. ఈ దశలో ఆయన గాంధీ బోధనలు తనను అహింసా మార్గంలో నడిపించాయని చెప్పడం, ఉద్యమానికి ఒక స్పష్టమైన విధానాన్ని ఇచ్చింది.

తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత 2 జూన్ 2014న ఆయన తొలి తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. 2014–2023 మధ్య ముఖ్యమంత్రిగా రెండు పర్యాయాలు బాధ్యతలు నిర్వహించారు. 19 ఆగస్టు 2014న ఒకే రోజులో ‘సమగ్ర కుటుంబ సర్వే’ నిర్వహించి సంక్షేమ కార్యక్రమాల అమలుకు పౌర సమాచారం సేకరించినట్టు పేర్కొనబడింది. బతుకమ్మను రాష్ట్ర పండుగగా ప్రకటించడం, 2017లో ఉర్దూను రెండో అధికార భాషగా ప్రకటించడం వంటి నిర్ణయాలు తెలంగాణ సంస్కృతి, భాషా వైవిధ్యాన్ని ప్రభుత్వ స్థాయిలో బలపరిచిన చర్యలుగా నిలిచాయి.

ప్రజా సంక్షేమంపై దృష్టితో పలు పథకాలు ప్రారంభించినట్టు సమాచారం ఉంది. 1 జనవరి 2015న ‘ఆరోగ్య లక్ష్మి’ పథకాన్ని ప్రారంభించారు. ‘డబుల్ బెడ్‌రూమ్’ గృహ పథకం, ‘కళ్యాణ లక్ష్మి–షాదీ ముబారక్’, ‘రైతు బంధు’, ‘ఆసరా’ పింఛన్ వంటి కార్యక్రమాలు అమల్లోకి వచ్చాయి. 16 ఆగస్టు 2021న ‘దళిత బంధు’ పథకం ప్రారంభించారు. 5 అక్టోబర్ 2022 (విజయదశమి)న పార్టీని ‘భారత రాష్ట్ర సమితి’గా పేరు మార్చారు.

ప్రస్తుత బాధ్యతలు, ముందుకు దృష్టి

డిసెంబర్ 2023 శాసనసభ ఎన్నికల్లో గజ్వేల్, కామారెడ్డి నియోజకవర్గాల నుంచి పోటీ చేసి గజ్వేల్ నుంచి గెలిచారు. 3 డిసెంబర్ 2023న ముఖ్యమంత్రి పదవికి రాజీనామా సమర్పించారు. 16 డిసెంబర్ 2023 నుంచి తెలంగాణ శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు.

ప్రజలతో నేరుగా మాట్లాడే వేదికలు పెంచాలనే ఉద్దేశంతో, పార్టీ 23వ వార్షికోత్సవం రోజైన 27 ఏప్రిల్ 2024న ఎక్స్ (ట్విట్టర్) మరియు ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో చేరారు. తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు 10 సంవత్సరాల వేడుకల్లో పాల్గొనాలని వచ్చిన ఆహ్వానాన్ని జూన్ 2024లో తిరస్కరించి, పార్టీ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ద్వారా తన రాజకీయ ప్రాధాన్యాలను స్పష్టం చేసినట్టు పేర్కొనబడింది.

భవిష్యత్ దృష్టిలో ఆయన చెప్పుకునే మార్గదర్శకం—ప్రజల సమస్యను ముందుగా వినడం, శాసనసభలో గట్టిగా మాట్లాడడం, ప్రజాస్వార్థం కోసం రాజ్యాంగ పద్ధతుల్లో పోరాడడం. భారత రాష్ట్ర సమితి నాయకులుగా, గ్రేటర్ హైదరాబాద్ పరిధిలోని ప్రజలతో నిరంతర సంబంధాన్ని కొనసాగిస్తూ, ప్రజా అవసరాలకు అనుగుణంగా రాజకీయంగా స్పందించే బాధ్యతను కొనసాగిస్తున్నారు.

ముఖ్యమైన విజయాలు

రాజకీయ ప్రస్థానం

యూత్ కాంగ్రెస్‌తో రాజకీయ ప్రారంభం చేసి, 1977 ఎన్నికల తర్వాత కూడా ఇందిరా గాంధీకి మద్దతుగా నిలబడ్డారని సమాచారం ఉంది; ఇది ఆయన రాజకీయ దృక్పథంలో స్థిరత్వాన్ని చూపిస్తుంది.

1983లో సిద్ధిపేట నుంచి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి 877 ఓట్ల తేడాతో ఓడినా, ప్రజల మధ్య కొనసాగుతూ తదుపరి దశలో రాజకీయంగా బలపడే ప్రయత్నం చేశారు.

1985–1999 మధ్య సిద్ధిపేట నుంచి నాలుగు సార్లు వరుసగా ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికవడం ద్వారా నియోజకవర్గ స్థాయిలో దీర్ఘకాల ప్రజా ప్రతినిధిత్వాన్ని కొనసాగించారు.

పదవులు & బాధ్యతలు

1987–1989 మధ్య కరువు–సహాయ మంత్రి బాధ్యతలు నిర్వహించి, ప్రభుత్వ పరిపాలనలో కీలక విభాగాన్ని నడిపిన అనుభవం పొందారు.

1996–2000 మధ్య రవాణా మంత్రిగా పనిచేసి, రాష్ట్ర స్థాయి శాఖ నిర్వహణలో భాగస్వామ్యం అయ్యారు.

1999–2001లో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఉపసభాపతిగా సేవలందించి, శాసనసభా ప్రక్రియలు, నియమావళి అమలులో కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు.

తెలంగాణ ఉద్యమం & పార్టీ స్థాపన

2001 ఏప్రిల్ 27న తెలుగుదేశం పార్టీని విడిచి, తెలంగాణకు వివక్ష జరుగుతోందని పేర్కొంటూ ప్రత్యేక రాష్ట్రం లక్ష్యంతో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితిని హైదరాబాద్‌లోని జలదృశ్యంలో స్థాపించారు.

2004లో టీఆర్ఎస్ అభ్యర్థిగా సిద్ధిపేట నుంచి గెలిచి, కరీంనగర్ లోక్‌సభ ఉపఎన్నికలోనూ విజయం సాధించారు; టీఆర్ఎస్–కాంగ్రెస్ పొత్తులో తెలంగాణ రాష్ట్ర హామీ అంశం ప్రధానంగా ఉన్నట్టు పేర్కొనబడింది.

2009లో నిరాహార దీక్ష ప్రారంభించి తెలంగాణ బిల్లు కోసం డిమాండ్ చేశారు; 11 రోజుల తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియను ప్రారంభించిందని సమాచారం ఉంది.

తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రిగా కీలక నిర్ణయాలు

2 జూన్ 2014 నుంచి 7 డిసెంబర్ 2023 వరకు తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రిగా రెండు పర్యాయాలు బాధ్యతలు నిర్వహించారు; రాష్ట్ర ఆరంభ దశలో పరిపాలనా దిశను నిర్ణయించే పాత్రలో ఉన్నారు.

19 ఆగస్టు 2014న ‘సమగ్ర కుటుంబ సర్వే’ను ఒకే రోజులో నిర్వహించి, సంక్షేమ పథకాల అమలుకు పౌర సమాచారం సేకరించినట్టు పేర్కొనబడింది.

బతుకమ్మను రాష్ట్ర పండుగగా ప్రకటించడం, 2017లో ఉర్దూను రెండో అధికార భాషగా ప్రకటించడం ద్వారా తెలంగాణ సంస్కృతి, భాషా వైవిధ్యానికి ప్రభుత్వ స్థాయిలో గుర్తింపు ఇచ్చారు.

ప్రజా సంక్షేమ పథకాలు

1 జనవరి 2015న ‘ఆరోగ్య లక్ష్మి’ పథకాన్ని ప్రారంభించినట్టు సమాచారం ఉంది; మహిళలు, తల్లులు–పిల్లల ఆరోగ్య అవసరాలకు సంబంధించి ప్రభుత్వ కార్యక్రమంగా ఇది ప్రస్తావించబడింది.

‘డబుల్ బెడ్‌రూమ్’ గృహ పథకం, ‘కళ్యాణ లక్ష్మి–షాదీ ముబారక్’, ‘రైతు బంధు’, ‘ఆసరా’ పింఛన్ వంటి పథకాలు ప్రారంభించినట్టు పేర్కొనబడింది; వివిధ వర్గాల అవసరాలను ఒకే విధానంలో తాకే ప్రయత్నంగా ఇవి నిలిచాయి.

16 ఆగస్టు 2021న ‘దళిత బంధు’ పథకం ప్రారంభించినట్టు సమాచారం ఉంది; సామాజికంగా బలహీన వర్గాలకు మద్దతు లక్ష్యంగా ఇది ప్రస్తావించబడింది.